Kwaliteitsborger geschorst: 7 afspraken vóór u uw bouwcontract tekent

Een geschorste kwaliteitsborger raakt direct uw planning

In augustus en september 2026 zijn meerdere kwaliteitsborgers geschorst. De actuele samenstelling kan veranderen, maar het gevolg voor een project is helder: een geschorste kwaliteitsborger mag het betreffende instrument tijdelijk niet gebruiken en geen verklaring afgeven. Volgens de Toelatingsorganisatie Kwaliteitsborging Bouw (TloKB) mag zonder geldige kwaliteitsborging niet verder worden gebouwd.

Dat maakt de keuze van een kwaliteitsborger meer dan een administratieve stap voor de bouwmelding. U selecteert ook een partij waarvan bevoegdheid, werkwijze en dossiercontinuïteit invloed hebben op uw planning en budget. De belangrijkste vragen horen daarom op tafel voordat u een bouwcontract tekent.

Controleer eerst de bevoegdheid en het gebruikte instrument

Voor nieuwbouw in gevolgklasse 1 is een toegelaten instrument voor kwaliteitsborging verplicht. Controleer in het openbare TloKB-register of de kwaliteitsborger toestemming heeft om het instrument te gebruiken dat voor uw project is voorgesteld. Doe dat niet alleen bij de eerste offerte, maar opnieuw vóór opdrachtverlening en vóór de bouwmelding.

Een vermelding in een offerte, op de website van een aannemer of in een oude projectreferentie is daarvoor niet voldoende. Het register is de actuele bron. Leg de gecontroleerde bedrijfsnaam, het instrument en de controledatum vast in uw projectdossier.

Zeven afspraken die vóór ondertekening duidelijk moeten zijn

1. Wie stelt de kwaliteitsborger aan?

Leg vast of u als opdrachtgever de kwaliteitsborger contracteert of dat de aannemer dit namens of binnen zijn opdracht regelt. De partij die selecteert, betaalt en instrueert is niet automatisch in alle situaties dezelfde partij. Schrijf daarom niet alleen een naam op, maar ook wie formeel opdrachtgever van de kwaliteitsborger is.

2. Welk instrument wordt gebruikt en wie controleert de status?

Neem de naam van het instrument op en wijs iemand aan die de registerstatus controleert. Spreek ook af op welke momenten dit gebeurt: bij opdracht, bij bouwmelding en kort voor de start van de uitvoering. Zo blijft een controle geen losse aanname.

3. Wie heeft toegang tot het volledige borgingsdossier?

Het borgingsplan, de risicobeoordeling, tekeningen, foto’s, keuringsgegevens, afwijkingen en herstelbewijzen moeten niet alleen in een gesloten omgeving van één partij staan. Spreek af dat opdrachtgever en projectteam tijdig toegang of een bruikbare export krijgen. Dat maakt het dossier controleerbaar en beter overdraagbaar.

4. Wat gebeurt er als de kwaliteitsborger uitvalt?

Vraag vóór de start naar een concreet continuïteitsplan. Wie meldt de uitval? Wie benadert een vervangende borger? Binnen welke termijn wordt het dossier beschikbaar gemaakt? En welke werkzaamheden mogen in de tussentijd niet doorgaan? Een antwoord als “dan zoeken we iemand anders” is te vaag voor een bouwplanning.

5. Welke onderdelen mogen pas na controle worden dichtgezet?

Een opvolgende kwaliteitsborger moet voldoende vertrouwen kunnen krijgen in werk dat al is uitgevoerd. Dat wordt moeilijk als fundering, wapening, aansluitingen of brandwerende details niet meer zichtbaar zijn. Koppel daarom controle- en fotomomenten aan de uitvoeringsplanning en leg vast dat kritieke onderdelen niet worden gesloten voordat de benodigde bewijslast compleet is.

6. Hoe wordt een vervanger aangesteld en gemeld?

Het werk kan niet simpelweg doorgaan zodra een ander bureau interesse toont. Volgens de TloKB mag de bouw worden hervat nadat een nieuwe bevoegde kwaliteitsborger is aangesteld en bij de gemeente is gemeld. Leg vast wie deze stappen coördineert en wie bevestigt dat de melding is verwerkt.

7. Wie draagt vertraging en meerkosten?

Een overname kan extra dossieronderzoek, nieuwe controles en aanpassing van de planning vragen. Wie die kosten en vertraging draagt, hangt af van uw overeenkomst, algemene voorwaarden en de manier waarop de kwaliteitsborger is ingeschakeld. Neem daarom een projectspecifieke afspraak op. Dit artikel is praktische voorbereiding en geen juridisch advies; laat een contractclausule bij twijfel juridisch beoordelen.

Is uw project al geraakt? Werk dan in deze volgorde

1. Controleer de actuele status van de kwaliteitsborger en het instrument in het TloKB-register.
2. Stop werkzaamheden waarvoor geen geldige kwaliteitsborging aanwezig is en stem noodzakelijke veiligheidsmaatregelen af.
3. Maak direct een export van borgingsplan, risicobeoordeling, foto’s, controles en openstaande afwijkingen.
4. Breng in kaart welke uitgevoerde onderdelen niet meer zichtbaar zijn en welke aanvullende onderbouwing mogelijk nodig is.
5. Zoek een bevoegde vervanger en laat die eerst beoordelen of het bestaande dossier kan worden overgenomen.
6. Hervat pas nadat de nieuwe kwaliteitsborger is aangesteld en bij de gemeente is gemeld.

Bouwend Nederland benadrukt bovendien dat verantwoordelijkheid en mogelijke aansprakelijkheid samenhangen met wie de kwaliteitsborger heeft ingeschakeld. Dat is precies waarom die rolverdeling vóór ondertekening expliciet moet zijn.

Een kwaliteitsborger vervangt uw voorbereiding niet

De kwaliteitsborger toetst of het bouwwerk aan de technische bouwregels voldoet. Dat is iets anders dan een compleet Programma van Eisen, een vergelijkbare offerte of een realistische begroting. Een project kan formeel goed worden geborgd en toch financieel of inhoudelijk slecht zijn voorbereid.

Maak daarom ook de afspraken met aannemer, architect en adviseurs concreet. Wie levert welke informatie aan? Wanneer zijn ontwerpkeuzes definitief? Welke controlepunten beïnvloeden de planning? En welke kosten zitten wel of niet in de aanneemsom? Lees aanvullend hoe u een aannemersofferte controleert en waarom een scherp Programma van Eisen nodig is.

Van kavel tot uitvoering: drie verschillende controles

Staat u nog vóór aankoop van een bouwkavel? Dan begint de route met de locatie: wat mag en kan er op het perceel? De gids Kavel kopen van KavelArchitect plaatst de Wkb in die vroege planning. Tijdens ontwerp en uitvoering bewaakt een architect de samenhang tussen ontwerp, vergunning, dossier en uitvoering. Zwijsen legt uit hoe u bij uitval van een kwaliteitsborger de projectregie behoudt.